ملګری ملتونه په افغانستان کښی

26 February 2026

د روغتیا نړیوال سازمان په بلخ ولایت کې د ټولنو لپاره بیړني روغتیايي خدمتونه پیاوړي کوي

15 February 2026

په نیمروز کې د راستنېدونکو کورنیو د صفر-دوز ماشومانو واکسینول

خبرنامه

12 February 2026

د خوړو او کرنې نړیوال سازمان، د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق (یونیسف) او د فرانسې حکومت په ګډه د افغانستان ختیځ کې د زلزله ‌ځپلو کورنیو د خوړو خوندیتوب او تغذیې د پیاوړتیا لپاره هڅي پیلوي

نوی

26 February 2026

د روغتیا نړیوال سازمان په بلخ ولایت کې د ټولنو لپاره بیړني روغتیايي خدمتونه پیاوړي کوي

15 February 2026

په نیمروز کې د راستنېدونکو کورنیو د صفر-دوز ماشومانو واکسینول

خبرنامه

12 February 2026

د دوامداری پراختیا اهداف په افغانستان کښی

تلپاتې پرمختیايي اهداف د فقر د پای ته رسولو، د ځمکې د چاپیریال او اقلیم د ساتلو لپاره د عمل کولو یوه نړیواله غوښتنه او ډاډ ترلاسه کول دي چې خلک هرچیرې کولی شي له سولې او هوساینې څخه خوند واخلي. دا هغه اهداف دي چې ملګري ملتونه په افغانستان کې کار پرې کوي:

خپرونه

15 April 2026

2025 UN Afghanistan Annual Results Report

Throughout 2025, and despite declining global assistance, the United Nations in Afghanistan, with generous support of its donors and partners, continued to deliver essential services and to strengthen pathways toward recovery and resilience.Funding to basic human needs programming under the United Nations Strategic Framework for Afghanistan 2023-2027 increased for the third consecutive year, reachingUSD1.7 billion in 2025."Millions of Afghans were reached with essential services, economic opportunities, and livelihoods support,” said Indrika Ratwatte, Deputy Special Representative of the Secretary General, Resident and Humanitarian Coordinator. “For example, the UN and partners reached more than 34 million individuals: 43% men and 57% women—received healthcare, over 4.6 million children—58% boys and 42% girls—enrolled in public education with UN assistance, and around 45,000 long-term jobs were created, with 45% for men and 55% for women, ensuring decent employment and income generation.” In 2025, reduced levels of humanitarian assistance, large-scale population movements, climate pressures and disasters, as well as operational constraints, continued to put pressure on households, markets and essential services in Afghanistan.Yet, communities across Afghanistan showed remarkable resilience, working with the United Nations, national and international stakeholders, to meet urgent needs while laying the foundations for longer-term self-reliance.Partnerships remained central in 2025. Platforms such as the High-Level Coordination Forum facilitated dialogue amongst international partners and the de facto authorities to support an enabling environment for assistance.The Afghanistan Coordination Group brought together key donor partners including International Financial Institutions, whose sustained financial contributions were critical in ensuring that funding allocations were aligned with agreed strategic aid priorities responding to the needs of ordinary people.Looking ahead, the needs of the Afghan people remain front and center of United Nations action. Continued collaboration and partnership among national stakeholders, regional partners, and the international community will be critical. The United Nations in Afghanistan reaffirms its dedication to working with all partners toward a more inclusive and resilient future for Afghanistan—guided and inspired by the perseverance of its people.

1 of 5

خپرونه

02 May 2024

INTEGRATED APPEAL FOR AFGHAN RETURNEES FROM PAKISTAN (BORDER RESPONSE AND REINTEGRATION RESPONSE IN AREAS OF RETURN)

The Government of Pakistan’s “Illegal Foreigners’ Repatriation Plan – I” (IFRP-I) that came into effect on November 01, 2023, resulted in a mass return, both voluntary and forced, and deportations of predominantly undocumented Afghans living in Pakistan to their home country. From September 15, 2023, to April 15, 2024, more than 553,000 Afghans returned to their country of origin, including 447,000 undocumented individuals, 11,000 Afghan Citizen Card (ACC) holders, and 83,000 Proof of Registration (PoR) card holders, along with other documented Afghans such as asylum seekers or slip holders, issued by UNHCR and its partners in Pakistan. On March 18, 2024, the Government of Pakistan announced the intention to launch a second phase of the IFRP (IFRP-II), to commence on April 15, 2024, targeting the repatriation of the remaining undocumented and documented Afghans, including ACC holders and those registered with UNHCR and its partners in Pakistan. This announcement was made despite concerns from legal experts’ over possible violations of the decree of non-refoulement principles under international law. The UN estimates project another 901,000 Afghans will return to Afghanistan between April 16 to December 31, 2024. However, on April 26, 2024, the Government of Pakistan extended the validity of 1.3 million PoR cards for Afghan refugees living in Pakistan up to June 30. Given the pattern of large-scale systematic human rights violations and discrimination against women and girls in Afghanistan, the impact on women and girls deported back to Afghanistan could be severe. To help alleviate the impact of the forced returns, the United Nations and partner NGOs in Afghanistan are launching this Integrated Appeal to respond to emergency needs of returnees at border crossing points (Border Response) as well as recovery interventions in the priority Areas of Return (AoR) to meet the medium- to long-term needs of returnees and host communities (Reintegration Response), using a joined-up nexus approach between the humanitarian and durable solutions efforts. Author: United Nations and Partner NGOs in AfghanistanFor additional information and queries contact:For Border Response: (Ms) Izora Mutya Maskun, Deputy Chief of Mission, IOM Afghanistan, imaskun@iom.intFor (Re-)Integration Response in Areas of Return (AoR): (Ms) Farhana Stocker, Senior Solutions Adviser, Integrated Office of the UN Resident Coordinator, fstocker@unicef.org

1 of 5

خپرونه

04 April 2025

2024 UN Afghanistan Annual Results Report

Looking back at the past three years, the trajectory of assistance to Afghanistan highlights the immense adaptability and unwavering commitment of aid partners towards the Afghan people. Despite complex challenges, our collective effort—supported by generous donor contributions and the steadfast engagement of International Financial Institutions (IFIs)—have remained focused on addressing urgent needs while laying the groundwork for long-term resilience and stability. In 2022, aid partners mobilized over US$3 billion in humanitarian assistance to stabilize the country and meet critical needs. The adoption of the United Nations Strategic Framework for Afghanistan (UNSFA) in 2023 marked a pivotal shift towards a more strategic approach, enabling a gradual transition from emergency relief to sustainable solutions that address the root causes of vulnerability.Building on this foundation, in 2024, we championed a joined-up approach among UN agencies, funds, and programmes (AFPs) and our partners. This integrated coordination model strengthens the linkages between humanitarian assistance, basic human needs, and peace efforts. By enhancing operational coordination and advancing strategic initiatives, we have sought to complement political engagement efforts, including the Doha Process. As part of this endeavour, we expanded targeted consultations with donor partners, IFIs, relevant de facto authorities (DFA), civil society, the private sector—including women-led Micro-, Small, and Medium- Enterprises (MSMEs)—and think tanks.Our strategic direction aligns with the recommendations of the Special Coordinator’s Independent Assessment, UN Security Council Resolution 2721, the Afghanistan Coordination Group (ACG) Framework, the UNSFA, and the Humanitarian Needs and Response Plan (HNRP). These guiding frameworks reinforce our commitment to a principled, needs-based, and sustainable approach to assistance. Our interventions not only address immediate humanitarian and basic human needs but also complement the ongoing Doha Process by fostering dialogue, stability, and mutual understanding.In 2024, I visited 13 provinces to build trust, assess ground realities, and engage directly with communities, key stakeholders, and the DFA. These visits have been instrumental in shaping our interventions and ensuring that our work remains informed by the needs and aspirations of the Afghan people.Stories like Meryem, a female entrepreneur who returned from Pakistan to establish a successful clothing business in Kabul; Sumaya the young girl in Herat, determined to continue her education while scaling up her tailoring company with a grant; and community elders championing literacy classes for women showcase the tangible impact of our collective efforts. Similarly, flood protection walls funded through the Special Trust Fund for Afghanistan have safeguarded lives and livelihoods, underscoring the importance of sustained investment in resilience-building measures.None of these achievements would be possible without the extraordinary generosity of donor partners and the critical support of IFIs. Their unwavering commitment has enabled us to implement impactful programmes that not only meet immediate needs but also foster long-term economic stability and social resilience.As we look ahead, I invite all partners to reaffirm our shared commitment to sustaining the minimum investment necessary to strengthen the resilience of Afghans. By continuing our collaboration, we can hel ensure that Afghanistan remains on a path towards stability, dignity, and self-reliance for all its people. Indrika RatwatteDeputy Special Representative of the Secretary-General, Resident and Humanitarian Coordinator (DSRSG/RC/HC)

1 of 5

کیسه

26 February 2026

د روغتیا نړیوال سازمان په بلخ ولایت کې د ټولنو لپاره بیړني روغتیايي خدمتونه پیاوړي کوي

کابل، افغانستان: افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان د بنسټیزې بیړنۍ پاملرنې روزنیز پروګرام له لارې په ټول هېواد کې د بیړنیو روغتیايي خدمتونو پیاوړتیا ته دوام ورکړی، څو د لومړۍ کرښې روغتیايي کارکوونکي وکولای شي د ټپونو او د ژوند ګواښوونکو بیړنیو حالاتو پر مهال چټک او اغېزمن غبرګون وښيي.له وروستیو بریالیو بشپړو شوو روزنیزو پروګرامونو څخه یو یې په بلخ ولایت کې ترسره شو، چې پکې د بلخ، فاریاب، جوزجان، سمنګان او سرپل ولایتونو ۵۴ روغتیايي کارکوونکو د جاپان د خلکو او حکومت په ملاتړ خپلې ژوند ژغورونکې وړتیاوې لوړې کړې.په هیواد کې د ډېرو ټولنو لپاره، د ولسوالۍ روغتونونه د بیړنیو حالاتو پر مهال د درملنې یوازینۍ مرجع وي. د همدې اړتیا د پوره کولو لپاره، د بنسټیزې بیړنۍ پاملرنې روزنه پر عملي مهارتونو متمرکزه وه، څو روغتیايي کارکوونکي وکولای شي ټپونه ژر وارزوي، د ناروغانو وضعیت ثابت کړي او د بیړني غبرګون سیسټمونه داسې منظم کړي چې تخصصي روغتیايي مرکزونو ته د راجع کېدو څخه مخکې ژوندونه وژغوري. امین‌الله صافي، چې د بلخ د شولګرې ولسوالۍ روغتون د بیړنۍ خونې نرس دی، روغتون ته له ستنېدو سره سم یې له روزنې ترلاسه کړي مهارتونه عملي کړي. هغه د جراحي او بیړنیو وسایلو د بیا تنظیم لپاره عملي ګامونه اخیستي او د ټپونو د مدیریت چارې یې لا پیاوړې کړي.هغه وویل: «تر روزنې مخکې، موږ له شته وسایلو او پوهې سره خپله هڅه کوله. اوس نو نوې زده کړې موږ ته دا توان راکړی چې خپل موجوده وسایل او محدودې سرچینې په ډېر اغېزمن ډول وکاروو، څو زموږ په ولسوالۍ کې خلک د بیړنیو حالاتو پر مهال بېوسه انتظار ونه باسي. موږ چمتو یو چې د ناروغانو د رسېدو له لومړۍ شېبې ژوند ژغورونکې پاملرنه وړاندې کړو.»افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان استازي ډاکټر اډوېن سېنېزا سلواډور پدې اړه وویل: «په بیړنیو حالاتو کې هره لحظه ارزښت لري. د لومړۍ کرښې روغتیايي کارکوونکو د مهارتونو په پیاوړتیا او د ولسوالۍ روغتونونو د بیړني چمتووالي په ښه کولو سره، موږ هغه ځایونو کې ژوند ژغورو چیرته چې خلک اوسیږي، په ځانګړي ډول په هغو ټولنو کې چې له تخصصي پاملرنې لرې دي. دا د دوامدارو تمویلوونکو رښتینی اغېز دی.»د جاپان او نورو روغتیايي شریکانو سره د دوامدارې همکارۍ له لارې، افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان هڅه کوي چې ژوند ژغورونکې بیړنۍ پاملرنه کورنیو ته نږدې کړي، د مخنیوي وړ مړینې راکمې کړي او روغتونونه د بیړنیو حالاتو پر مهال چمتو وساتي. For more information, please contact:Mariam Amiry
RCCE Officer, WHO Afghanistan (Kabul)
Mob.: +93 784100496
E-mail: amirym@who.int

1 of 5

کیسه

15 February 2026

په نیمروز کې د راستنېدونکو کورنیو د صفر-دوز ماشومانو واکسینول

۳۸ کلن کریم، چې د دریو ماشومانو پلار دی، له ۱۳ کلونو وروسته د ایران اسلامي جمهوریت څخه افغانستان ته راستون شوی دی. د هغو کلونو په اوږدو کې چې له یوه ځایه بل ځای ته کډه کېده، د هغه ماشومان هېڅکله کلینیک ته نه دي تللي. هغوی د واکسین کارتونه نه لرل او له همدې امله د شري، پولیو او نورو وژونکو ناروغیو پر وړاندې واکسین شوي نه وو.کریم د خاشرود ولسوالۍ په تورګرشک فرعي روغتیايي مرکز کې واکسیناتور ته وویل:
"زموږ د بې‌ځایه کېدو په جریان کې موږ څو ځله کډه شو او کلینیکونو ته مو لاسرسی نه درلود. زما ماشومانو هېڅ واکسین ترلاسه نه کړل او زه د دوی د روغتیا په اړه اندېښمن وم."د کریم د ماشومانو تجربه ځانګړې نه ده. په نیمروز کې ډېری راستنېدونکي ماشومان د «صفر-دوز» په توګه ګڼل کېږي، په دې معنی چې هغوی له ټولو منظمو واکسینونو بې‌برخې پاتې شوي دي. د واکسین نشتوالی د ناروغیو د خپرېدو زمینه برابروي او ټولې ټولنې له خطر سره مخ کوي.خو د ۲۰۲۵ کال په ډسمبر کې د کریم د کورنۍ لپاره هر څه بدل شول. د روغتیا نړیوال سازمان (WHO) په ملاتړ، د لومړنیو روغتیايي پاملرنو د ګرځنده خدمتونو له لارې، د ټولنې هڅوونکو د هغه ماشومان وپېژندل او تورګرشک فرعي روغتیايي مرکز ته یې راجع کړل. د لومړي ځل لپاره، د هغه ماشومان د افغانستان د ملي معافیت په سیسټم کې ثبت شول. هغوی د خپل عمر مطابق واکسینونه ترلاسه کړل او د واکسین کارتونه ورکړل شول — یوه کوچنۍ کاغذي ټوټه، خو داسې یو پیاوړی سند چې وېره او ناڅرګندتیا په ډاډ او خوندیتوب بدلوي.کریم اوس پوهېږي چې د روغتیايي پاملرنې ترلاسه کولو لپاره کوم ځای ته ولاړ شي. د هغه ماشومان د ژوند ګواښوونکو ناروغیو پر وړاندې خوندي شوي او کورنۍ یې له سیمه‌ییزو روغتیايي خدمتونو سره نښلول شوې ده.په افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان استازي او د ماموریت مشر، ډاکټر اډوین سینیزا سلواډور وویل:
"د راستنېدونکو کورنیو ترمنځ هغو ماشومانو ته رسېدل چې د واکسین هېڅ دوز یې نه دی ترلاسه کړی، د ناروغیو د خپرېدو د مخنیوي او د تر ټولو زیان‌منو د ساتنې لپاره حیاتي اهمیت لري. د قوي ټولنیز مشارکت او دوامدار روغتیايي ملاتړ له لارې، موږ کولای شو ډاډ ترلاسه کړو چې هېڅ ماشوم شاته پاتې نه شي."د روغتیا نړیوال سازمان د ملګرو ملتونو د مرکزي بېړني غبرګون صندوق (CERF) او نورو تمویلوونکو څخه د زړه له کومې مننه کوي چې د خپل پر وخت او سخاوتمندانه ملاتړ له لارې یې دا کار ممکن کړی دی.د کریم لپاره، واکسین یوازې یو ستن‌لګول نه دي؛ بلکې د خوندي او سالمې کورنۍ معنا لري.

1 of 5

کیسه

16 October 2025

د ښیښو تړل، د دروازو پرانیستل

پر مېز د بېلابېلو توکو ډک لوښي په منظم ډول ایښودل شوي دي. په دې لوښو کې تازه جوړ شوی اچار، مربا او د رومیانو روب چمتو دي. نږدې خوا ته یوه ډله ښځې په احتیاط سره ګازرې پرې کوي او هوږه میده کوي او بلې خوا ته نورې ښځې له مڼو پوټکي لرې کوي. هره یوه یې دا تازه خوراکې توکي په یوه لوښي کې ږدي، تر څو د پروسس او بسته بندۍ لپاره په بوتلونو کې واچول شي.د پروان ولایت په شمال ختیځ، جبل السراج ولسوالۍ کې د مربا او اچارو جوړول د ښځو لپاره د عاید تر لاسه کولو یوه سرچینه ګرځېدلې ده. حسینه او ۱۹ نورې ښځې په دې ځای کې په منظم ډول راټولېږي، تر څو خوراکي توکي پاک، میده او بسته بندي کړي او د خپلو کورنیو لپاره عاید تر لاسه کړي.په افغانستان کې د ښځو لپاره د معیشت فرصتونه محدود دي، نو کرنه ورته یوه حیاتي لار پاتې ده. د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان خپلې وړتیاوې کاروي او هڅه کوي له ښځو سره مرسته وکړي، تر څو له دې کرنیزو فرصتونو ګټه واخلي.حسینه وايي: "له دې پروژې مخکې موږ یوازې د کور کارونه کول او له مالي ستونزو او ذهني فشارونو سره مخ وو. خو دغې پروژې موږ ته وښودله چې موږ ښځې هم کولای شو پر خپلو پښو ودرېږو."د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان د لوګزامبورګ په مالي ملاتړ " د کورنیو د خوړو خوندیتوب او معیشت" پروژې((Household Food and Livelihood Security (HFLS) په چوکاټ کې د خوړو د پروسس کولو مرکز جوړ کړ، چې اوس حسینه او نورې ښځې پکې محصولات چمتو او بسته بندي کوي. د یاد مرکز تر څنګ، دغې پروژې د ښځو د زده کړې لپاره اړین تجهیزات او روزنې هم برابرې کړې، تر څو هغوی وکولای شي بېلابېل تولیدات په سمه توګه پروسس او بازار ته وړاندې کړي.کله چې دوی خپل تولیدات په محلي بازارونو کې وپلورل او ګټه یې تر لاسه کړه، نو وتوانېدلې چې بنسټیز توکي لکه خواړه، جامې او د خپلو ماشومانو د ښوونځي لګښتونه پوره کړي. حسینه د خپلو پنځو ماشومانو د ښوونځي، د هغوی د شیدو، ترانسپورټ او نورو لګښتونو لپاره عاید د همدې توکو له پلور څخه ترلاسه کوي. د ښځو وړتیاوې او مهارتونهپه کار اچولپه دې مرکز کې ښځینه ټولنیزې کارکوونکې، چې " د کورنیو د خوړو خوندیتوب او معیشت" پروژې لخوا روزل شوي او ګمارل شوي دي، له حسینې او نورو ښځو نږدې کار کوي او هغوی ته لارښوونې کوي. ټولنیز کارکوونکي ځوانان (ښځې او سړي) دي چې تازه یې د کرنې په برخه کې زده کړې بشپړې کړې دي او هغه څه چې یې زده کړي، اوس یې عملي کوي. دوی د تغذیه پوهنې، حفظ الصحې، د ماشومانو پاملرنې او عامه خدمتونو ته د لاسرسي په برخو کې خپلې زده کړې نورو ته انتقالوي.فضیله سادات، یوه ټولنیزه کارکوونکې ده چې د حسینې له ډلې سره کار کوي. هغه په منظمو ناستو کې د هر محصول د خوندي چمتو کولو څخه تر بسته بندۍ او روغتیایي خوندیتوب ښه کولو پورې لارښوونې کوي. فضیلې په پیل کې له دې ډلې سره په اونۍ کې یو یا دوه ځلې لیدنه کوله، تر څو عملي روزنه ورکړي. کله چې د ښځو مهارتونه لوړ شول او پر ځان باوري شوې، ناستې د څارنې لپاره په اونۍ کې یو ځل ترسره کېږي، څو د پرمختګ، بازارونو او د تولید د پلانونو په اړه خبرې وشي او ډاډ ترلاسه شي چې ښځې خپلې زده کړې عملي کوي. د دې لپاره چې د ښځو کاروبار له محلي بازارونو بهر ته پراختیا ومومي، یادې پروژې په کرنیزو نندارتونونو کې د دوی د محصولاتو د نندارې فرصتونه برابر کړل. یو داسې نندارتون په کابل کې ترسره شو او د خوړو د پروسس په مرکز کې بوختو ښځو له پېرودونکو سره اړیکې جوړې کړې او د بازار د غوښتنو په اړه یې زده کړه وکړه. دوی خپلو تولیداتو ته بازارموندنه هم وکړه او د توکو لپاره یې لېبلونه ډیزاین او چاپ کړل، څو نور پېرودونکي جذب کړي.د پروژې همکاریو حسینې او نورو ښځو ته دا فرصت ورکړ چې د خپلو کورنیو ملاتړ وکړي. دا کار د ټولنې ښکېلتیا هم زیاته کړه. ښځې یوازې د اقتصادي ستونزو د حل لپاره نه راټولېږي، بلکې له یو بل څخه روانې ملاتړ هم ترلاسه کوي. اغېزيد ۲۰۲۵ کال د جنورۍ او جون میاشتو تر منځ، په څلورو ټاکل شوو ولسوالیو کې" د کورنیو د خوړو خوندیتوب او معیشت" پروژې له لارې د خوړو د پروسس په مرکزونو کې ښکېلو ښځو د پلور لپاره له ۱۵۴ زره کیلوګرامو څخه زیات تولیدات کړي وو. په دې تولیداتو کې مربا، چکني، روب او اچار شامل وو. د دې تولیداتو له پلور څخه یې شاوخوا ۶ میلیونه او ۹۳۰ زره افغانۍ (شاوخوا۹۹ زره امریکايي ډالره) عاید تر لاسه کړی دی، چې د ښځو لپاره له نورو لارو دومره عاید تر لاسه کول ستونزمن وو. همدارنګه د دوی تولیداتو پر نورو هېوادونو د تکیې کچه هم کمه کړې ده.په ټوله کې د ملګرو ملتونود خوړو، تغذیې او معیشتونو د خوندیتوب پروګرام د افغانستان په ټاکل شویو ولسوالیو کې پر ۲۰ سلنه تر ټولو بېوزلو کورنیو تمرکز کوي. یاد پروګرام محلي شرایطو او د بازار ظرفیت ته په کتو، د عاید تر ټولو مناسبې او ګټورې لارې ټاکي او برخه اخیستونکو ته ځانګړې مرسته، لکه کرنیز مواد، د خوړو د پروسس وسایل او د پېر او پلور اړوند روزنې ورکوي، ترڅو تولیدات وکړي او خپل ژوند ښه کړي.له ۲۰۱۰ کال د اپریل راهیسېدا پروګرام په ۸ ولایتونو او ۱۶ ولسوالیو کې له ۳۸۵ زره څخه ډېرو کسانو سره مرسته کړې او د شاوخوا ۵۵ زره کورنیو ملاتړ یې کړی دی. په دې کې له هر شپږو کورنیو څخه یوه یې د ښځې له خوا سرپرستي کېده.د ښځو او سړیو ګډې هڅې دوامدار پرمختګ ته لار هواروي.

1 of 5

کیسه

12 October 2025

په زلزله ځپلي افغانستان کې بیا رغونه

"نیمه شپه وه چې ځمکه ولړزېده"، سلیمان چې د کونړ ولایت د شوماش کلي یو بزګر دی، د زلزلې د شپې په اړه زیاتوي «داسې احساس کېده لکه د قیامت ورځ. خلکو چیغې وهلې، کورونه نړېدل، او په یوه شېبه کې مو خپلې کورنۍ، کروندې، ان تر څارويو پوري، هر څه له لاسه ورکړل." د ۲۰۲۵ د اګست د۳۱مې په شپه، ۶ درجې زلزلې د افغانستان په ختیځ کې پاکستان ته نږدې سیمې ولړزولې. له زلزلې وروسته د ځمکې د بیا خوځېدو پېښو ځمکې ښوېدنې رامنځته کړې، لارې یې وتړلې او هغو لیرې پرتو سیمو ته یې لاسرسی پرې کړ چې مخکې له دې له تېزو اورښتونو سره مخ وې او له کلونو راهیسې کړېدې.په هغه کلي کې چې سلیمان اوسېږي، نږدې ۸۰۰ کورنۍ ژوند کوي، خو اوس یو کور هم د اوسېدو لپاره مناسب نه دی. ځینې کورنۍ په پرانیستو کروندو کې د خېمو لاندې مېشتې دي، او نورې بیا لنډمهاله کمپونو ته تللې دي. سلیمان وایي چې ډېرو کورنیو له ۱۰ څخه تر ۱۵ پورې څاروي لرل، خو اوس یوازې دوه یا درې ور پاتې دي.هغه زیاتوي: «ډېر څاروي د نړېدلو کورونو لاندې مړه شول یا د ځمکې ښوېدنې له امله له منځه ولاړل. له څارویو پرته موږ یوازې خواړه نه، بلکې هغه لږ عاید هم له لاسه ورکړ چې مخکې مو درلود.»بل خوا، جنوب ته د ننګرهار ولایت په اوتران کلي کې، حبیب‌الله د خپل کلي ورانی ګوري.
حبیب‌الله وایي: «زلزلې هر څه له منځه یوړل.» هغه زیاتوي: «زموږ د جوارو کروندې زیانمنې شوې، د اوبو ویالې مو ورانې شوې، ان د مېوو ونې وچې شوې دي. زموږ څاروي مړه شول او د ساتنې ځایونه یې وران شوي دي. د ژمي په راتګ سره، موږ وېره لرو چې هغه لږ شمېر څاروي هم له لاسه ورکړو چې پاتې دي.»زلزلې، د سلیمان او حبیب‌الله په څېر، هغه خلک وځپل چې له کلونو راهیسې له وچکالۍ، موسمي سېلابونو او اقتصادي ستونزو سره مخ وو. دا ناورین د راستنېدونکو کورنیو لپاره، چې یوازې له لږو امکاناتو سره بېرته راغلي وو، خورا سخت تمام شوی دی. حتی د اګست له ۳۱مې نېټې مخکې، په دغو ولایتونو کې نږدې ۹۵۰ زره کسان د خوړو د شدید کمښت له ګواښ سره مخ وو. اوس وړاندوینه کېږي چې دا شمېر به په چټکۍ سره لوړ شي. بېړنۍ مرستېپه داسي یوه سیمه کې چې د خلکو ژوند پر کرنه او مالداري تکیه وي، بیړنۍ مرستې باید چټکې او متمرکزي وي.د زلزلې له څو ورځو وروسته، د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان ټیمونو چټکې ارزونې ترسره کړې. د اغېزمنو شویو ټولنو تر مستقیمو اړیکو وروسته څرګنده شوه چې اوبو ته لاسرسی تر ټولو بېړنۍ اړتیا ده.د اوبو لګولو کانالونه ویجاړ شوي یا د ویجاړو شویو ودانیو د پاتې شونو له امله بند شوي وو، چې خلکو ته یې د څښاک له خوندي اوبو لاسرسی محدود کړی و، او د کروندو او څارویو لپاره هم اوبه نه وې.د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان د کانالونو پاکول او بیا رغونه پیل کړه تر څو د اوړي فصلونه لکه جوار او لوبیا وژغوري چې په دې میاشت کې د ښه حاصلاتو ورکولو لپاره وروستي ځل اوبو ته اړتیا لري.له دې سره سره چې ۴۴۵ کیلومتره مربع کروندې له خطر سره مخ دي، له ۵۰۰ زرو څخه ډېر څاروي هم له روغتیايي ګواښونو سره مخ دي. د هغوی لپاره زېرمه شوي خوراکي توکي ککړ شوي، او د څارویو د ساتني ځایونه ویجاړ شوي دي. هغه کورنۍ چې مخکې یې له جوارو، غنمو، لوبیا، وريجو، شیدو او غوښو څخه برخمنې وې، اوس د خپلو ماشومانو لپاره د خوړو په برابرولو کې له سختو ستونزو سره مخ دي.خلکو د وترنري خدماتو د فعالولو، د څارویو د استوګنځایونو د بیا رغونې او د خوراکي موادو د برابرولو لپاره د مرستې غوښتنه وکړه. د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان او د وترنري ساحوي واحدونو د پاتې شویو څارویو درملنه او واکسین کول پیل کړل، کوم چې د خوړو او عاید مهمې سرچینې دي. د ناروغیو د خپرېدو د مخنیوي لپاره، د خوړو او کرنې سازمان د سپټمبر تر ۲۹ نېټې پورې د ۱،۱۶۳ څارويو درملنه کړې ده.یادو ساحوي واحدونو همدارنګه د کونړ په زیاتو اغېزمنو شویو ولسوالیو کې له ۵ زره ۶۰۰ څخه د ډېرو مړو شوو څارویو جسدونه په خوندي توګه له منځه یوړل، تر څو د حیواني ناروغیو د خپرېدو او د اوبو د ککړتیا مخه ونیسي. د خوړو او کرنې سازمان ټیمونه د غرنیو سیمو له لارې څو ساعته مزل کوي، تر څو د ځمکې ښوېدنې له کبله د ویجاړو شویو سیمو له لارې لیرې پرتو کلیو ته ورسېږي. شمشیر، چې په کونړ کې د څارویو ساتونکی دی، وایي: «شاوخوا درې تر درې نیم ساعتونه په پښو مزل دی چې ځای ته ورسېږو او مړې شوي څاروي ښخ کړو.» هغه زیاتوي: "خو د خوړو او کرنې سازمان ټیمونه دلته شته او له موږ سره مرسته کوي".همدارنګه، د نغدو پیسو په بدل کې پلان شوي د کار پروګرامونه به سیمه‌ییز کارګران وګماري، تر څو د څارویو د ساتنې ځایونه بیا جوړ کړي. په یاد پروګرام کې به پیسې په مستقیم ډول کورنیو ته ورسېږي او سیمه‌ییز اقتصاد ته به وده ورکړي.د ژمني حاصلاتو د خوندي کولو لپاره بېړني اقدام ته اړتیاد ژمي تر راتګ پورې یوازې څو اونۍ پاتې دي، او خلک د خپلو ځمکو د چمتو کولو او د څارویو د ساتنې لپاره لږ وخت لري. که دا فرصت له لاسه ورکړل شي ښايي چې هغوی راتلونکی کال هېڅ حاصلات ونه لري او د لوږې کچه تر ۲۰۲۶ کال پورې لا زیاته شي.
د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان د ۲۳.۴ میلیونو ډالرو غوښتنه کړې، تر څو ډاډ ترلاسه کړي او دغو ټولنو ته ژوند ژغورونکې او بیړنۍ کرنیزې مرستې برابرې شي تر څو خپلې بنسټیزې اړتیاوې پوره کړي.په ورته وخت کې، د ملګرو ملتونو ګډه د اړتیاوو چټکه ارزونه روانه ده، تر څو د زیانونو کچه معلومه کړي او د بیا رغونې لپاره لارښوونه وکړي. د خوړو او کرنې سازمان د کرنیزې برخې مشري کوي او د خپلې تخنیکي پوهې او ټولنیزو اړیکو په کارولو سره د فصلونو، څارویو او د اوبو لګولو سیستمونو زیانونه ارزوي.هره ورځ مهمه ده، تر څو د بزګرانو د کورنیو لپاره خواړه او معیشت برابر شي او د هغوی عزت خوندي پاتې شي. دا هغه کورنۍ دي چې مخکې یې ډېر کړاوونه زغملې دي.تر اوسه پورې بېړنۍ مرستې د ملګرو ملتونو د بېړني غبرګون مرکزي صندوق (CERF) او همدارنګه د خوړو او کرنې سازمان د بېړنیو حالاتو او پیاوړتیا لپاره ځانګړي صندوق (SFERA) په ملاتړ تر سره شوي دي.

1 of 5

کیسه

27 July 2025

افغانستان کې د زیړي د پاملرنې پر وړاندې د خنډونو له منځه وړل

تور زیړی د واکسین له لارې د مخنیوی وړ دی، او اوس د تور او سپین زیړي یا هیپاټایټس بي او سي ډولونو لپاره ډېر مؤثر او ارزانه درمل په عامه یا جنریک بڼه کې شتون لري. خو د روغتیا نړیوال سازمان د راپورونو له مخې د تور او سپین زیړي ویروسونو له امله رامنځته کیدونکې مړینه د ساري ناروغیو سره تړلی یوازینی ډول دی چې د نړۍ په کچه مخ په زیاتېدو ده. د روغتیا نړیوال سازمان د دې ناروغیو د له منځه وړلو لپاره نړیوال هدفونه ټاکلي دي. خو په افغانستان کې، چیرې چې د کلونو بې ثباتۍ روغتیايي نظام سخت زیانمن کړی، هیپاټایټس بي او سي ډېر وخت د خلکو له سترګو پټ پاتې کېږي. دا ناروغۍ په پیل کې تل ښکاره نښې نه لري، یعنې ډېر خلک پرته له دې چې خبر وي کلونه له دې ناروغیو سره ژوند کوي. کله چې خبر شي بیا ډېر ناوخته وي.د پکتیا ولایت د ګردېز ولسوالۍ د ۵۲ کلنې بي بي مریم سره همداسې شوي. هغې فکر کاوه چې د بدن تلپاتې ستړیا او د نس درد یې یوازې د روحي فشار له امله دی. "زه هېڅکله نه پوهېدم چې دا به یوه جدي ناروغي وي،" نوموړې د کابل په انتاني روغتون کې د بستر پر وخت وویل. "زه نه پوهېدم چې تور زیړی څه شی دی."
په یاد روغتون کې د معایناتو او درملنې وړیا خدمتونو د بي بي مریم ژوند وژغوره. هغې وویل: "هغوی له ما سره ډېر مهربانه چلند وکړ او هر څه یې راته تشریح کړل. اوس ښه یم."له بده مرغه، د ناسمو باورونو او عامه پوهاوي د کمښت له امله، ډېر خلک تر هغې معاینات نه کوي تر څو ناروغي خطرناک پړاو ته ورسیږي. دا وضعیت ښيي چې د عامه پوهاوي لوړول، پروخت تشخیص، او فعاله روغتیایي پاملرنه څومره اړینه ده څو زیړی په مؤثره توګه کنټرول شي.د افغانستان د ایډز، جنسي ناروغیو او هیپاټایټس د کنټرول ملي پروګرام د معلوماتو له مخې، یوازې د ۲۰۲۵ کال په لومړیو دریو میاشتو کې، ۹۳۶,۲۴۷ کسانو د هېواد په کچه د هیپاټایټس بي او سي لپاره معاینه کړې ده.له ۲۰۲۳ څخه د ۲۰۲۵ تر لومړۍ ربعې پورې، ۶۷,۲۳۰ کسان د هیپاټایټس بي لپاره مثبت معاینه شوي، چې ۳۷,۶۰۴ نارینه او ۲۹,۶۲۶ ښځې پکې شاملې دي. همداراز، د هیپاټایټس سي ۲۷,۹۳۷ مثبتې پېښې ثبت شوي، چې ۱۴,۲۷۶ یې نارینه او ۱۳,۶۶۱ یې ښځې دي.ډاکټر سید عادل نیرو مند، چې په انتاني روغتون کې متخصص دی، وایي: "هیپاټایټس یوه وژونکې او ډېره ساري ناروغي ده چې اکثره له پامه غورځول کېږي." هغه زیاتوي: "ډېری خلک تر هغه مهاله مرسته نه غواړي، چې ډېر ناوخته وي."د افغانستان د ایډز، جنسي ناروغیو او هیپاټایټس د کنټرول ملي پروګرام دا حالت بدلول پیل کړي. د روغتیا نړیوال سازمان او نورو شریکانو په ملاتړ، نوموړي پروګرام د معایناتو خدمات پراخه کړي، روغتیایي پاملرنه یې ښه کړې، روغتیايي کارکوونکي یې د نوې لارښوونې له مخې روزلي او نویو مؤثرو درملو ته یې د خلکو لاسرسی زیات کړی دی.د یاد پروګرام مشر، ډاکټر عبد الرحمن شیریندل وايي: "هر کال تر پخوا زیاتې پېښې لیدل کیږي. مونږ د ډېرو سختو شرایطو سره سره مهم پرمختګونه کړي، خو که غواړو دا پرمختګونه دوام پیدا کړي او هیپاټایټس افغانستان کې له منځه یوسو، دوامداره ملاتړ ډیر اړین دی."په افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازماناستازی ډاکټر اډوېن سنیزا سالوادور وایي: "په افغانستان کې ډېر انسانان د هیپاټایټس له امله خپل ژوند له لاسه ورکوي، لدې امله نه چې دا ناروغي درمل کېدلی نشي، بلکې ځکه چې اکثر ناوخته تشخیص کېږي. مونږ له ملي روغتیايي ټیمونو سره نږدې کار کوو څو وختي تشخیص او درملنه ټولو ته، په ځانګړي ډول هغو ته چې ډېره اړتیا لري، لا اسانه کړو. خو دا کار مونږ یواځې نشو کولای. مونږ له ټولو شریکانو غواړو چې د افغانانو تر څنګ ودرېږي تر څو دا خنډونه مات کړو، او هېڅوک د داسې ناروغۍ له امله ونه مري چې مونږ یې درملنه کولی شو."د بي بي مریم کیسه یوازې یوه بېلګه ده. دا ښيي چې د معاینې او درملنې خدماتو ته لاسرسی څومره مهم او ژوند ژغورونکی دی. که نړیوال ملاتړ دوام ونکړي، نو د نورو خلکو – په ځانګړي ډول ښځو او ماشومانو – ژوند له لاسه تلی شي.راځئ چوپتیا ماته کړو. راځئ خنډونه لرې کړو. راځئ یوځای د هیپاټایټس مخه ونیسو. د نورو معلوماتو لپاره اړیکه:
ډاکټر ملیار کریمزی
د HIV درملنې آمر
د افغانستان د ایډز، جنسي ناروغیو او هیپاټایټس د کنټرول ملي پروګرام
m_kareemzai@yahoo.comمحمد مدثر اسلامي
د اړیکو او پوهاوي آمر
د روغتیا نړیوال سازمان – افغانستان
islamim@who.int

1 of 5

د ټولو کتل

خبرنامه

12 February 2026

کابل، افغانستان – د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (FAO)، د ملګرو ملتونو د ماشومانود ملاتړ صندوق (UNICEF) او د فرانسې حکومت په ګډه د افغانستان په ختیځ کې له زلزله‌ ځپلو کورنیو سره مرسته کوي، تر څو د خوړو خوندیتوب ښه کړي، تغذیه پیاوړې کړي او د خلکو معیشتونه خوندي کړي. دغه پروژه د ۲ میلیونه یورو په ارزښت د فرانسې د خوراکي خوندیتوب او تغذیې نوښت(FIFSAN) په ملاتړ تطبیق کېږي او موخه یې د کورنیو د خوراکي توکو د تولید پیاوړتیا، د مغذي خوړو او اړینو خدمتونو ته د خلکو د لاسرسي ښه کول، او په ښځو او ماشومانو کې د خوارځواکۍ کمول دي.دغه پروژه به په کونړ او ننګرهار ولایتونو کې نږدې ۵۱ زره ۸۷۰ کسانو ته د مرستې زمینه برابره کړي. په دې سیمو کې خلک لا هم د ۲۰۲۵ د اګست د زلزلې له سختو اغېزو سره مخ دي، او د خوړو د شدیدي ناامنۍ او خوارځواکۍ کچه ورځ تر بلې لوړېږي. ډېري کورنۍ هڅه کوي په هغو ټولنو کې خپل ژوند بیا پیل کړي چې له وړاندې بې‌ځایه شوي او جبري بېرته‌ستنېدلي خلک پکې مېشت دي. دا وضعیت د محدودو ځمکو، خوړو او بنسټیزو خدمتونو پر ظرفیت نور هم فشار زیاتوي. دا پروژه به د کونړ ولایت په څوکۍ او نورګل ولسوالیو، او د ننګرهار ولایت په دره ‌نور ولسوالۍ کې تطبیق شي. په دې سیمو کې د تولیداتو او شتمنیو زیانمنېدو د خلکو د ځان ‌بساینې او خوړو برابرولو وړتیا کمزورې کړې ده. تمه کېږي چې دا پروژه به په یادو ولسوالیو کې د خوړو تولید، تغذیه او اړین خدمتونه پیاوړي کړي او پر شاوخوا ۱۹۰ زره کسانو به غیر مستقیمه اغېزه وکړي.د ۶ درجې ورانوونکې زلزلې ټکانونو د کورونو، کرنیزو ځمکو، د خوړو زېرمو، مالدارۍ، تغذیې، روغتیا او اوبو، حفظ الصحې او پاکوالي (WASH) مهمو تاسیساتو ته زیانونه اړولي دي او له وړاندې ستونزمن بشري وضعیت یې لا سخت کړی دی. په ختیځو کلیوالو سیمو کې، چې ډېرې کورنۍ د خوړو او عاید لپاره پر کرنه او مالدارۍ تکیه کوي، دغه زیانونه اوږدمهاله عواقب لري.د فرانسې د اروپا او بهرنيو چارو وزارت د نړيوالو چارو مشره، سلینا ګرنې-کاتالانو وايي «نږدې یو کال وروسته له هغه چې د ۲۰۲۵ کال په مارچ کې د پاریس په ښار کې د تغذیې د ودې غونډه تر سره شوه، د خوارځواکۍ د ټولو بڼو له منځه وړل د فرانسوي چارواکو لپاره لا هم لومړیتوب لري. د دې پروژې له لارې، فرانسه، د خوړو او کرنې سازمان او یونیسف ښيي چې موږ په ګډه د افغانانو لپاره، چې د خوارځواکۍ په وړاندې ځانګړې زیان‌ منې ټولنې دي، په ځانګړي توګه د ښځو او ماشومانو لپاره عملي حل لارې برابرولای شو.» هغې زیاته کړه: «د خوړو خوندیتوب او تغذیه یوازې بشري او پراختیايي موضوع نه ده؛ دا د سولې، ټولنیز ثبات او ګډ امنیت بنسټ جوړوي، چې د ټولو لپاره ګډ ارزښت لري.» د خوړو او کرنې نړیوال سازمان او یونیسف به د ګډو، د جنسیت له پلوه حساسو او د ټولنې پر بنسټ فعالیتونو له لارې هڅه وکړي چې د خلکو معیشتونه خوندي کړي، ځایي خوراکي سیستمونه پیاوړي کړي او د ښځو، نجونو او د پنځو کلونو څخه کم عمره ماشومانو په منځ کې د خوارځواکۍ کچه راټیټه کړي. په دې پروګرام کې به د وړو ماشومانو لرونکو کورنیو، میندواره او شیدو ورکوونکو ښځو او هغو کورنیو ته چې د ښځو له ‌خوا یې سرپرستي کېږي، ځانګړې پاملرنه وشي.د خوړو او کرنې سازمان به د نغدي مرستو د Cash+ تګلارې په عملي کولو سره د څارویو د ساتنې کڅوړو، په کورونو کې د سبزیجاتو د تولید ملاتړ، د چرګانو د ساتنې مرسته، تخنیکي روزنې او ځانګړو تغذیوي زده کړو ترڅنګ کورنیو ته بې‌قید او شرطه نغدي مرستې ورسوي. د کرنیز-ایکولوژیک بهیر د ترویج او د تولیدي شتمنیو د خوندي کولو له لارې، پروژه موخه لري چې د منفي مقابلوي لارو، لکه د مجبوریت له امله د څارویو یا نورو حیاتي سرچینو پلورلو، مخه ونیسي.د افغانستان لپاره د خوړو او کرنې سازمان استازی ریچارډ ټرینچارډ وايي «کله چې زلزله وشوه، ډېرو کورنیو یوازي خپل کورونه له لاسه ور نه کړل بلکې هغوی د ځان لپاره د خوړو برابرولو وسایل هم له لاسه ورکړل» هغه زیاته کړه «د کلیوالو ټولنو لپاره بیا رغونه زیاتره په دې پورې اړه لري چې هغوی څنګه کولای شي خپل هغه لږ شمېر څاروي ژوندي وساتي، بیا کرنه وکړي او ژمی په داسي ډول تېر کړي چې خپلې ورپاتې لږ شتمنۍ له لاسه ور نه کړي. د ښځو او ماشومانو لپاره، دا وضعیت په دې مانا دی چې یا به کافي خواړه ولري، یا به وږي پاتې شي. د فرانسې د ملاتړ او دا ډول هدفمندې مرستې کورنیو ته دا فرصت ورکوي چې په درناوي سره بېرته په خپلو پښو ودرېږي، پرته له دې چې له مجبورۍ څخه داسې پرېکړې وکړي چې بېرته نه بدلېږي.»د یونیسف بشپرونکې فعالیتونه به په ټولنه کې هغه حل لارې پياوړې کړي چې په مرسته یې د خلکو مغذي لومړنیو خوړو ته لاسرسی ښه شي او د ماشومانو د خوراکې فقر او خوراځواکۍ مخه ونیول شي. دغه پروګرام به والدینو ته د شیدو خوړونکو او وړو ماشومانو د مناسبي تغذیې په اړه مشورې ورکړي، ځوانان به د مهارتونو د پراختیا د پروګرامونو له لارې ځواکمن کړي تر څو وکولای شي د ځايي خلکو په مرسته د لومړنیو خوړو د تولید لپاره نوښتګري حللارې رامنځ ته کړي او د خوندي اوبو، حفظ الصحې او پاکوالي (WASH) خدمتونه پراخ کړي تر څو کورنۍ وکولای شي بشپړوونکې خواړه په خوندي توګه برابر کړي. په هغو ځایونو کې چې د مخنیوي هڅې بسنه و نه کړي، دا پروژه به د هغو ماشومانو پر وخت درملنه هم وکړي چې له شدیدي خوارځواکۍ له ګواښ سره مخ وي تر څو وژغورل شي او د اوږدمهاله مقاومت وړتیا پیاوړې کړي. د افغانستان لپاره د یونیسف استازي، ډاکټر تاج‌الدین اویوالې، وايي: «په افغانستان کې ډېر زیات ماشومان د خوارځواکۍ له ګواښ سره مخ دي، او نږدې اتیا سلنه یې د دوه کلنۍ څخه کم عمر لري، کوم چې د ژوندي پاتې کېدو او سالم پرمختګ لپاره یو ډېر مهم پړاو دی.» هغه زیاته کړه: «زلزلو او پر له ‌پسې ټکانونو کورنۍ، بازارونه او د خوړو لاسرسی ګډوډ کړي دي. له همدې امله، د خوارځواکۍ د مخنیوي او درملنې له خدمتونو سره یو ځای، د مغذي لومړنیو خوړو اړتیا تر بل هر وخت زیاته شوې ده. د FIFSAN پروګرام له لارې به یونیسف او د خوړو او کرنې سازمان د سیمه‌ییزو همکارانو په مرسته بېلابېل سیسټمونه پیاوړي کړي، تر څو ماشومان او مېندې د خوارځواکۍ له ګواښ څخه خوندي کړي او د راتلونکو کړکېچونو پر وړاندې د هغوی مقاومت زیات کړي.»دا ګډ اقدام د کرنې، تغذیې، روغتیا او اوبو سیسټمونو له لارې د هغو پراخو هڅو یوه مهمه برخه ده چې موخه یې په افغانستان کې د خوارځواکۍ بنسټیزو عواملو کمول دي. دغه همغږی ملاتړ له کورنيو سره مرسته کوي چې بېړنۍ اړتیاوي یې پوره شي او د بیا رغونې لپاره یې بنسټونه وساتل شي. په داسې حال کې چې د خوړو خوندیتوب او تغذیې په اړه لاس ته راوړنې حساسې دي، نو ځکه دغه ډول هدفمندې پانګونې اغېزمن او لږ لګښت لرونکی فعالیتونه دي چې هم لاس ته راوړنې ساتي او هم د شاتګ مخه نیسي. اړيکېپه افغانستان کې د خوړو او کرنې سازمان استازوليجولیا رمضان السید
د ارتباطاتو کارپوه
giulia.ramadanelsayed@fao.org په افغانستان کې د ماشومانو د ملاتړ صدوقډینیل ټیمي
د اړیکو د څانګې مشر
dtimme@unicef.org د نړيوالو چارو رياستد فرانسې د اروپا او بهرنيو چارو وزارت
secretariat.dgm-dag@diplomatie.gouv.fr

1 of 5

خبرنامه

12 January 2026

د روغتیا نړیوال سازمان په افغانستان کې د روغتیايي خدمتونو لپاره د جاپان د دوامدار بشري ملاتړ هرکلی کوي

یاده مرسته د روغتیا نړیوال سازمان ته ځانګړی شوی ملاتړ دی او دا زمینه برابروي چې یاد سازمان د بنسټیزو روغتیايي خدمتونو د لا پیاوړي کولو ترڅنګ د بیړنیو روغتیايي اړتیاوو ستونزه هواره کړي. دغه مالي مرسته به تر ټولو ډېرو زیان منونکو وګړو ته، چې ښځې، ماشومان او بې‌ځایه شوې کورنۍ په کې شاملې دي، د دوامدارو ژوند ژغورونکو خدماتو رسولو ملاتړ وکړي، چې په ځانګړي ډول د نشه‌يي توکو د درملنې مرکزونو پر ملاتړ او هغه ځایونو کې د بیړنيو طبي توکو پر شتون تمرکز کوي چیرته چې ورته ډیره اړتیا ده.په افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان استازي، ډاکټر اډوین سینیزا سلواډور، وویل:
“موږ د جاپان له خلکو او حکومت څخه مننه کوو چې په دې سختو شرایطو کې د افغانستان له خلکو ترڅنګ ولاړ دي. د دوی ملاتړ د اړینو روغتیايي خدمتونو په دوام کې، چې د نشه‌يي توکو له امله د ستونزو لرونکو کسانو درملنه او بیړني طبي خدمات هم په کې شامل دي، مهم رول لري. دا ملګرتیا د روغتیا نړیوال سازمان ته دا توان ورکوي چې ژر غبرګون وښيي او تر ټولو زیان منونکو ټولنو ته خدمات ورسوي.”په افغانستان کې د جاپان سفیر، ښاغلي کینېچي ماساموتو، د افغانستان لپاره د جاپان د نوې بشري مرستې په اړه وویل:
“جاپان د افغانستان د خلکو له روانو ستونزو ژوره اندیښنه لري، او خوښ دی چې د روغتیا نړیوال سازمان سره د اړینو روغتیايي خدماتو په پیاوړتیا کې مرسته کوي. د نشه‌يي توکو د درملنې او بیړنیو خدماتو په څېر برخو ته د لومړیتوب په ورکولو سره، جاپان یو ځل بیا د افغانانو د روغتیا، انعطاف او د راتلونکي هوساینې لپاره خپله ژمنتیا څرګندوي.”د روغتیا نړیوال سازمان به له ملي او نړیوالو شریکانو سره خپل ګډ کار ته دوام ورکړي، څو روغتیايي سیستمونه پیاوړي کړي، د بیړنیو حالاتو لپاره چمتووالی ډیر کړي او ډاډ ترلاسه کړي چې اړین خدمات د اړتیا وړ خلکو ته د لاس‌رسی وړ وي.د روغتیا نړیوال سازمان د جاپان له خلکو او حکومت څخه په افغانستان کې د زیان منونکو ټولنو د روغتیا او هوساینې د ښه کولو لپاره د دوی د دوامدار ملاتړ له امله مننه کوي.###

1 of 5

خبرنامه

18 November 2025

د افغانستان له ۸ ميليونو ډېر ماشومان د شري واکسين کمپاين په دوهم پړاو کې واکسين شول

دغه کمپاين د اکتوبر په ۲۹مه پيل شوی و او لس ورځې يې دوام وکړ، چې په لړ کې یې د هیواد په کچه د ګرم اقليم لرونکو ۱۷ ولايتونو شاوخوا ۸،۳۵۵،۴۴۶ تنو هغو ماشومانو ته چې عمر یې له ۶ مياشتو څخه تر ۱۰ کلونو پورې و د شري واکسين ورکړل شو. دا شمیر د ټاکل شوو ۹ میلیونو ماشومانو له ډلې ۹۱،۷ سلنه هغو ته رسیدل ښيي. سربېره پر دې، په پنځو سویلي او يو سوېل ختيځ ولايت کې ۳،۹۵۳،۹۶۱ هغو ماشومانو ته چې له زيږون څخه تر ۱۰ کلونو عمر لري د پوليو واکسین دوه څاڅکي ورکړل شول.د شري واکسین ملي کمپاين د لومړي پړاو د لاسته راوړنو په دوام، چې د روان کال په اکتوبر میاشت کې بشپړ شو او د سوړ اقليم لرونکو ۱۷ ولايتونو ۸.۳ ميليونه ماشومان پکې واکسین شول، افغانستان خپلې هڅې غزوي څو ټول ماشومان واکسين ته لاسرسی ولري. لومړی پړاو د شري ناروغۍ د پرلپسې خپرېدو او د روټین واکسيناسیون د ټيټې کچې له امله پيل شو، ځکه چې يوازې ۵۱ سلنه ماشومانو د شري لومړۍ دوره واکسین او ۳۷ سلنه ماشومانو دويمه دوره واکسین ترلاسه کړی و. د دې پړاو بريالی تطبیق د معافيت جدي تشې ډکولو کې مرسته وکړه او د هغو ماشومانو د تشخیص لپاره یې بنسټ کېښود چې له واکسين څخه پاتې شوي وو، څو روټین واکسيناسیون لا پياوړی شي او هېواد د شري د کنټرول په لور پرمختګ وکړي. افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان استازي ډاکټر اډوين سينيزا سلوادور پدې اړه وويل:«د ۹ ميليونو نورو افغان ماشومانو د خوندیتوب لپاره د ملي کمپاين دوهم پړاو پيل او بشپړېدل د مخنیوي وړ ناروغیو پر وړاندې د ماشومانو د خوندي کولو په اړه د روغتیا نړیوال سازمان، د افغانستان روغتيايي چارواکو، همکارو ادارو او ټولنو ژمنتيا ښيي. د ټاکل شوي هدف له ډلې، ۹۱،۷ سلنه ماشومان واکسین کول يو ستر پرمختګ دی، خو زموږ هڅې تر هغو دوام کوي چې هر ماشوم ته ورسېږو، په ځانګړي ډول هغو ته چې لرې پرتو سيمو کې اوسي. د روغتیا نړیوال سازمان به د معافيت په برخه کې د شته تشو د بندولو په موخه او د دې لپاره چې هېڅ ماشوم له روغتیايي خدمتونو محروم پاتې نه شي، خپلې هلې ځلې دوامدارې وساتي.»افغانستان کې د یونسیف استازي ډاکټر تاج‌الدین ایو والي پدې اړوند وويل: «د کمپاین دوهم پړاو بشپړېدل په هغه لور يو بل مهم ګام دی چې د افغانستان ماشومان د داسې یوې ناروغۍ څخه خوندي شي چې هېڅکله بايد د يو ماشوم ژوند وانخلي. د هرې ټولنې په هر ډول شرايطو کې ميليونونو ماشومانو ته رسېدل يوازې هغه وخت امکان لري چې کورنۍ، روغتيايي کارکوونکي او همکاران د ماشومانو د خوندیتوب لپاره سره یو شي. یونسیف به د روټین واکسيناسیون د پياوړتيا لپاره خپلې هڅې روانې وساتي څو هر هلک او نجلۍ هغه واکسينونه ترلاسه کړي چې د سالمې ودې لپاره ورته اړتيا لري.»د افغانستان د شري واکسین ملي کمپاين د دواړو پړاوونو له بريالي بشپړېدو سره، اوس تر ۱۶،۶ ميليونو ډېر ماشومان د شري له دې وژونکې خو د مخنيوي وړ ناروغۍ څخه خوندي شوي دي. دا لاسته راوړنه د افغانستان د روغتيايي چارواکو ژمنتيا، او د روغتیا نړیوال سازمان، یونسیف او د افغانستان د کتلوي معافیت ملي ادارې نه ستړې کېدونکې هڅې، او د ګاوي ادارې سخاوتمند ملاتړ ښکارندویه ده. یاد اړخونه په ګډه د روټین واکسيناسیون خدمتونه پياوړي کوي او د معافيت تشې بندوي، څو په هېواد کې هېڅ ماشوم له روغتیا محروم پاتې نه وي. د رسنیزو اړیکو لپاره:اجیال المنصور سلطانيپه افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان د اړیکو مشرهبرېښنالیک: sultanya@who.int دانیل تیميپه افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماشومانو صندوق د اړیکو مشربرېښنالیک: dtimme@unicef.org

1 of 5

خبرنامه

21 October 2025

اروپایي ټولنې افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان بېړني روغتیایي غبرګون د پراخولو په موخه اضافي بشري مرسته وکړه

دا اضافي مرسته به د روغتیا نړیوال سازمان سره مرسته وکړي تر څو د هېواد په کچه خپل بېړنی روغتیایي غبرګون پراخ کړي، په ځانګړي ډول به محرومو سیمو او راستنیدونکو ته د ژوند ژغورونکو خدماتو په رسولو تمرکز وکړي.د ۲۰۲۵ کال لپاره د افغانستان د بشري اړتیاوو او غبرګون پلان د شمیرو له مخې، شاوخوا ۱۴.۳ میلیونه وګړي د اړینو روغتیایي خدمتونو له محدود لاسرسي سره مخ دي، چې علتونه یې د خدماتو کم تمویل، د روغتیايي مرکزونو تړل کیدل، او د ښځینه روغتیايي کارکوونکو کمښت دي.پداسې حال کې چې افغانستان لا هم له ګڼو بشري ننګونو سره مخ دی، چې پکې طبیعي پېښې، بې ځایه کیدل او د ناروغیو خپرېدل شامل دي؛ د مور او ماشوم روغتیا، د ټراما خدمات، او د ناروغیو مخنیوی سملاسي لومړیتوبونه دي. د اروپایي ټولنې ملاتړ به د روغتیا نړیوال سازمان ته دا زمینه برابره کړي چې د سرویلانس ملاتړ ټیمونو د اعزام له لارې د ساري ناروغیو سرویلانس خدمتونه پیاوړې کړي، د طبي توکو رسولو کې غوره والی راولی، او د راستنېدونکو ستونزو ته د غبرګون په موخه د همغږۍ سیستم نور هم پیاوړی کړي.په افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان استازي ډاکټر اېډوېن سېنیزا سلواډور د یادو بشري مرستو په اړه وویل: "د اروپایي ټولنې دا اضافي مرسته ډاډ رامنځ ته کوي چې هېڅوک شا ته نه پرېښودل کېږي، آن هغه څوک چې په لرې پرتو یا له کړکېچ سره مخ سیمو کې ژوند کوي. یاده مرسته دا اصل لا غښتلی کوي چې روغتیا ته لاسرسی امتیاز نه، حق دی." د اروپایي ټولنې له خوا تمویل شوې اصلي پروژه د روغتیایي خدمتونو یوه هراړخیزه کڅوړه وړاندې کوي، چې پکې د لومړنيو روغتیايي خدمتونو ۴۱ مرکزونه، د میندو د روغتیا ۴ روغتونونه، او د بېړنيو ټراما خدمتونو ۲ مرکزونه (په تورخم او سپین بولدک کې) شامل دي. دغه راز، نوموړې پروژه د حادې رواني روغتیا په ۴ وارډونو کې د رواني او ټولنیز ملاتړ خدمتونه او ۱۹ داخل بستر مرکزونو کې د سختې خوارځواکۍ درملنه چمتو کوي، او په کلیوالو سیمو کې د ښځینه روغتیايي کارکوونکو د کمښت د ستونزې حل کولو په موخه یې ۲۶ قابله ګانو لپاره د روزنې برنامه برابره کړې ده.د اروپايي اتحادیې د دې مرستو اړوند ډاکټر سلواډور زیاته کړه: "کله چې اګست میاشت کې د افغانستان ختیځ د زلزلې له امله وځپل شو او نږدې نیم میلیون وګړي یې اغیزمن کړل، د روغتیا نړیوال سازمان ټیم له لومړیو شیبو په سیمه کې حاضر و. د اروپایي ټولنې او نورو شریکانو د ملاتړ له برکته موږ وکولی شول چې اړمنو کسانو ته د ټراما خدمتونو د وړاندې کولو په موخه بېړني روغتیایي ټیمونه سیمو ته واستوو." همدارنګه په افغانستان کې د اروپایي ټولنې د بشري مرستو دفتر مشر فرانسیس ګومانس وویل: "موږ ژمن یو چې د افغانستان د روغتیا سیستم د زغم وړتیا پیاوړې کړو. د روغتیا نړیوال سازمان سره زموږ شراکت دا تضمینوي چې اړین روغتیایي خدمات هغو کسانو ته ورسېږي چې تر ټولو زیات یې اړتیا لري، په ځانګړي ډول هغو سیمو ته چې لرې پرتې، له طبیعي افتونو اغېزمنې، او یا هم د خدمتونو له کمښت سره مخ دي. دا ملاتړ د مور او ماشوم روغتیا، رواني روغتیا، ټراما خدمتونو، تغذیې او د ناروغیو د مخنیوي برخو ته لومړیتوب ورکوي."افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان استازولي د اروپایي ټولنې د دوامدار ملاتړ مننه کوي، چې زموږ ژمنتیا لا غښتلې کوي تر څو له شریکانو او نورو بشري همکارانو سره د نږدې همکارۍ له لارې د هراړخیزو، همغږي شوو او حساب ورکوونکو روغتیایي خدمتونو وړاندې کولو ته دوام ورکړو. د رسنیو د معلوماتو لپاره:میرمن اجیال منصور السلطاني
د روغتیا نړیوال سازمان د اړیکو مشرهایمیل: sultanya@who.intمیرمن لیزا هسترتد معلوماتو سیمه ایزه مسئوله، آسیا/پسیفیک کې د اروپايي اتحادیې د بشري مرستو دفترایمیل: Lisa.Hastert@echofield.eu

1 of 5

خبرنامه

08 October 2025

په افغانستان کې د شري د ملي واکسين کمپاین په لومړۍ پړاو کې ۸.۹ میلیونه ماشومانو ته رسیدنه وشوه

شری د نړۍ له هغو ساري ناروغیو څخه ده چې ډېر ژر خپرېږي او د ماشومانو ترمنځ د واکسين‌مخنيوي وړ مړینو له اصلي لاملونو څخه شمېرل کېږي. په افغانستان کې، چېرته چې د معمول واکسين ته لاسرسی محدود دی او ماشومان د خوارځواکۍ په څیر له نورو ستونزو سره مخ دي، شری کولی شي د سینه بغل، ړوندوالی او حتی مرګ په څیر جدي روغتیایی پیچلتیاوې رامینځته کړي.په ۲۰۲۴ کال کې له ۹۳۰۰ څخه ډېرې د شري پېښې ثبت شوې وې، او تر اګست ۲۰۲۵ پورې ۸۵۰۰ نورې پېښې هم ثبت شوې دي. د ناروغۍ د خپرېدو پېښې هم ډېرې شوې، چې په ۲۰۲۳ کال کې له ۱۲۷ څخه په ۲۰۲۴ کال کې ۴۳۰ ته لوړې شوې دي. نږدې ۹۲ سلنه پېښې د ۱۰ کلونو څخه کم عمر لرونکو ماشومانو کې وې. د ملي واکسين کمپاین تر پیل مخکې، یوازې ۵۵ سلنه ماشومانو د سري شري لومړی دوز واکسين ترلاسه کړی و، او یوازې ۴۴ سلنه یې دویم دوز اخيستې وه. د واکسین د پوښښ دا تشې د ډېرو ماشومانو د نه خونديتوب لامل شوې وې، چې ناروغۍ ته یې د خپرېدو زمینه برابره کړې وه. افغانستان د شري له منځه وړلو ته ژمن دی. د واکسیناسیون هڅې او د معافیت لوړ پوښښ د دې هدف ترلاسه کولو، د ټولنو د ساتنې او په سیمه ایزه او د سرحدونو هاخوا د راتلونکو پیښو مخنیوي لپاره خورا مهم دي.په افغانستان کې د روغتيا نړيوال سازمان استازي ډاکټر اډوین سینیزا سالوادور، وویل:“شری یوه وژونکې خو مخنيوي وړ ناروغي ده، او په داسې هېواد کې لکه افغانستان، چې ډېر ماشومان پکې زیان‌منونکي دي، واکسين د ژوند یوه مهمه وسیله ده. د دې ملي کمپاین د لومړۍ پړاو بریالی بشپړیدل، د میلیونونو ماشومانو د ناروغۍ، معلولیت او مړینې څخه د خوندي ساتلو په لور یو مهم ګام دی. موږ د هغو روغتيايي کارکوونکو، رضاکارانو او شریکانو ژور منندوی یو چې ډېری وخت او په سختو شرایطو کې یې دا هڅه ممکنه کړې ده، د روغتیا نړیوال سازمان ژمن دی چې د افغانستان د روغتيايي نظام ملاتړ ته دوام ورکړي، ترڅو هېڅ ماشوم محروم پاتې نشي.”په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماشومانو صندوق (UNICEF) استازي، ډاکټر تاج‌الدین ایو والي، وویل:“په افغانستان کې هیڅ ماشوم باید د هغه ناروغۍ له امله مړ نشي چې موږ پوهیږو چې څنګه یې مخنیوی وکړو. شری نه یوازې یوه وژونکې ناروغي ده، بلکې د معافیت پوښښ او روغتیایي مساوات کې د تشو لپاره د خطر زنګ هم دی. د ناروغیو هره پېښه ښيي چې کوم ماشومان محروم پاتې شوي دي. د ملي کمپاین د لومړۍ پړاو بریا یو مهم پرمختګ دی، خو اوس باید تمرکز د معافیت تشو د بندولو او دا هڅه د معمول واکسين‌کولو برخه ګرځولو ته واړوو. د پیاوړو سیستمونو، عادلانه لاسرسي او نه ماتېدونکې ارادې سره، موږ کولی شو په افغانستان کې هر ماشوم د شري په څېر د مخنيوي وړ ناروغیو څخه خوندي وساتو.” دا دوه‌پړاویز ملي کمپاین داسې طرحه شوی چې لږ تر لږه ۹۵ سلنه پوښښ ترلاسه کړي، هغه ماشومان ومومي او واکسين کړي چې په تېرو پړاوونو کې پاتې شوي، او د اوږدمهاله خونديتوب لپاره د معمول معافیت خدمتونه پیاوړي کړي.د لومړۍ پړاو تر پای ته رسېدو وروسته، د روغتیا نړیوال سازمان، د ملګرو ملتونو د ماشومانو صندوق او شریکان له ملي روغتيايي چارواکو سره نږدې همغږي لري، ترڅو پرمختګونه تثبیت کړي او د کمپاین د دویم پړاو لپاره چمتووالی ونیسي، ترڅو هېڅ ماشوم محروم پاتې نشي.#د رسنیزو اړیکو لپاره:اجیال المنصور سلطانيپه افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان د اړیکو مشرهبرېښنالیک: sultanya@who.int دانیل تیميپه افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماشومانو صندوق د اړیکو مشربرېښنالیک: dtimme@unicef.org